Các hành vi vi phạm chủ yếu trong lĩnh vực Lao động - Việc làm cảnh báo sớm cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh về các nguy cơ vi phạm pháp luật
25/05/2026 01:46 CH
![]()
1. Lĩnh vực lao động:
- Sai phạm về tuyển dụng và hợp đồng lao động
Thu tiền của ứng viên: Ép buộc người lao động (NLĐ) trả phí tham gia tuyển dụng trái quy định.
Giữ giấy tờ gốc: Tự ý giữ bản chính chứng minh nhân dân, căn cước công dân hoặc bằng cấp của NLĐ.
Không ký hợp đồng: Cho NLĐ làm việc nhưng không giao kết hợp đồng lao động (HĐLĐ) bằng văn bản khi hết hạn thử việc.
Áp dụng thử việc sai: Kéo dài thời gian thử việc quá mức quy định hoặc trả lương thử việc thấp hơn 85% mức lương chính thức
- Sai phạm về tiền lương và chế độ đãi ngộ
Trả lương dưới mức tối thiểu: Trả lương cho NLĐ thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Nhà nước quy định.
Chậm trả lương: Găm lương, nợ lương hoặc không trả tiền lãi suất khi chậm lương.
Sai phạm tiền làm thêm giờ: Không trả hoặc tính thiếu tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm hoặc ngày nghỉ lễ.
Khấu trừ lương trái phép: Tự ý phạt tiền, cắt lương của NLĐ thay cho việc xử lý kỷ luật lao động
- Sai phạm về thời giờ làm việc và nghỉ ngơi
Ép làm thêm giờ quá tải: Huy động NLĐ làm thêm giờ vượt quá số giờ tối đa quy định trong ngày, trong tháng hoặc trong năm.
Cắt giảm thời gian nghỉ: Không đảm bảo cho NLĐ nghỉ trong giờ làm việc, nghỉ chuyển ca hoặc nghỉ hằng năm
- Sai phạm về kỷ luật lao động và bồi thường
Xử lý kỷ luật sai quy trình: Sa thải NLĐ mà không tổ chức cuộc họp xử lý kỷ luật có sự tham gia của tổ chức đại diện người lao động.
Áp dụng hình thức kỷ luật lạ: Đặt ra các hình thức phạt không được pháp luật cho phép (như hạ nhục, phạt tiền công khai)
2. Lĩnh vực việc làm:
- Sai phạm đối với các nhóm lao động đặc thù
Lao động chưa thành niên: Sử dụng người dưới 15 tuổi làm việc mà không có sự đồng ý của cha mẹ, người giám hộ, hoặc ép buộc họ làm việc quá giờ.
Lao động nữ: Không bảo đảm quyền lợi cho lao động nữ mang thai, nuôi con nhỏ (như không giảm giờ làm, không cho nghỉ thai sản)
- Sai phạm về bảo hiểm xã hội (BHXH)
Trốn đóng bảo hiểm: Không đóng, đóng không đủ số người, hoặc đóng dưới mức lương thực tế nhằm giảm chi phí doanh nghiệp.
Chậm nộp tiền bảo hiểm: Chiếm dụng tiền đóng BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT) của NLĐ dẫn đến việc họ bị cắt quyền lợi khám chữa bệnh.
3. Lĩnh vực lao động nước ngoài:
Các sai phạm trong lĩnh vực lao động nước ngoài bao gồm hai chiều: Doanh nghiệp Việt Nam đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài và Sử dụng lao động người nước ngoài tại Việt Nam. Các hành vi vi phạm thường gặp và mức xử phạt cụ thể như sau:
- Phía doanh nghiệp đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài
Lỗi thường gặp:
Sử dụng hợp đồng không đúng mẫu hoặc không công khai đầy đủ thông tin.
Thu phí dịch vụ vượt quá mức quy định hoặc thu các khoản tiền không có trong hợp đồng.
Chậm đóng Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước, không cập nhật thông tin người lao động trên hệ thống.
Lừa đảo xuất khẩu lao động (thu tiền nhưng không đưa đi được).
Hình thức xử lý: Phạt tiền dồn dập từ 12,5 triệu đồng trở lên, đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc thu hồi giấy phép dịch vụ, buộc bồi thường và hoàn trả tiền cho người lao động.
- Phía doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài tại Việt Nam
Lỗi thường gặp:
Sử dụng người nước ngoài làm việc "chui" khi chưa được cấp Giấy phép lao động (GPLD) hoặc GPLD đã hết hạn.
Vi phạm về báo cáo (không báo cáo hoặc báo cáo không đúng hạn tình hình sử dụng lao động).
Vi phạm về pháp luật cư trú (lao động nước ngoài lưu trú không khai báo, làm việc không đúng mục đích thị thực).
Hình thức xử lý:
4. Lĩnh vực an toàn, vệ sinh lao động:
Các sai phạm chủ yếu trong lĩnh vực an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) thường tập trung vào việc không tuân thủ các quy định pháp luật cốt lõi, đặc biệt là hành vi thiếu huấn luyện an toàn, không kiểm định thiết bị, không trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ, và che giấu tai nạn lao động
- Vi phạm về tổ chức và quản lý hệ thống an toàn
Không huấn luyện ATVSLĐ: Người sử dụng lao động không tổ chức huấn luyện hoặc huấn luyện không đầy đủ kiến thức ATVSLĐ cho người lao động trước khi nhận việc.
Thiếu nhân sự chuyên trách: Không bố trí người làm công tác ATVSLĐ hoặc y tế cơ sở theo quy mô của doanh nghiệp.
Không đánh giá rủi ro: Không kiểm tra, đánh giá các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại tại nơi làm việc để có biện pháp khắc phục
- Vi phạm về máy móc, thiết bị và vật tư
Không kiểm định kỹ thuật an toàn: Sử dụng các loại máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn (như nồi hơi, thang máy, cần trục, giàn giáo) nhưng chưa được kiểm định hoặc đã hết hạn kiểm định.
Thiếu bảo dưỡng định kỳ: Không thực hiện kiểm tra, bảo dưỡng máy móc, dẫn đến hư hỏng và nguy cơ xảy ra sự cố kỹ thuật.
Không lập hồ sơ thiết bị: Không khai báo với cơ quan quản lý nhà nước (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội) trước khi đưa vào sử dụng các thiết bị có nguy cơ cao
- Vi phạm về điều kiện làm việc và bảo hộ cá nhân
- Không trang cấp phương tiện bảo hộ: Không cung cấp đầy đủ hoặc cung cấp phương tiện bảo vệ cá nhân không đạt tiêu chuẩn chất lượng cho người lao động.
- Bỏ qua quan trắc môi trường: Không thực hiện đo lường, đánh giá các yếu tố có hại (tiếng ồn, bụi, hóa chất độc hại) trong môi trường lao động để có phương án cải thiện.
- Điều kiện làm việc không đảm bảo: Bố trí không gian làm việc chật hẹp, thiếu ánh sáng, thông gió kém hoặc không có biển cảnh báo an toàn tại các khu vực nguy hiểm
- Vi phạm về quy trình làm việc và chế độ báo cáo
Làm việc thiếu quy trình: Không xây dựng, ban hành nội quy, quy trình làm việc an toàn chi tiết cho từng loại công việc và thiết bị.
Che giấu tai nạn lao động: Không lập biên bản, không thống kê hoặc báo cáo sai sự thật, che giấu tình trạng tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho cơ quan chức năng.
Phân biệt đối xử: Ép buộc người lao động làm việc trong môi trường mất an toàn hoặc phân biệt đối xử khi họ từ chối làm công việc nguy hiểm đến tính mạng
Admin